Mostrando entradas con la etiqueta LECTURAS PROPUESTAS. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta LECTURAS PROPUESTAS. Mostrar todas las entradas

martes, 31 de marzo de 2020

GALICIA LE: PLATAFORMA DAS BIBLIOTECAS DE GALICIA

Para poder utilizar gratuitamente un número impresionante de recursos básicamente libros en galego y en castellano, pero también vídeos, solo necesitáis formalizar un registro con vuestro DNI.






lunes, 3 de diciembre de 2012

ALLÁ EN LAS TIERRAS ALTAS


Allá, en las tierras altas,
por donde traza el Duero
su curva de ballesta
en torno a Soria, entre plomizos cerros
y manchas de raídos encinares,
mi corazón está vagando, en sueños...
¿No ves, Leonor, los álamos del río
con sus ramajes yertos?
Mira el Moncayo azul y blanco; dame
tu mano y paseemos.
Por estos campos de la tierra mía,
bordados de olivares polvorientos,
voy caminando solo,
triste, cansado, pensativo y viejo.

Antonio Machado. Campos de Castilla (1907-1917)


martes, 20 de noviembre de 2012

lunes, 12 de noviembre de 2012

miércoles, 31 de octubre de 2012

DON JUAN TENORIO, por Susana Meda


Trabajo de literatura:
Don Juan Tenorio: José Zorrilla

Vídeo 1:



Este vídeo corresponde al comienzo de la historia, la cual está situada en Sevilla.  Allí hay gran inquietud por la finalización del plazo de una apuesta entre Don Luís Mejía y Don Juan Tenorio, hombres de la aristocracia de gran reconocimiento en la zona.
La escena está situada en la hostería donde aparecen tres hombres misteriosos y enmascarados, ansiosos por saber de la llegada de los dos competidores. Estos, como se averigua más avanzada la obra, son Don Juan, su padre, Don Diego, y el padre de Doña Inés, Don Gonzalo; el cuál se negó en rotundo a que su hija mantuviese una relación sentimental con Don Juan.
Llegan, después al establecimiento, el capitán Centellas, Avellaneda y dos caballeros para presenciar el desenlace de la apuesta. Saludan a Buttarelli, el dueño, como viejos conocidos y él les trae botellas, mientras los caballeros discuten por ver quién de los dos apostantes es más mala cabeza y hacen también sus respectivas apuestas. Le piden a Buttarelli que les cuenta la llegada de Don Juan, el cual escribió unas cartas y le dio dos monedas de oro para que preparara una mesa con su mejor vino. Unos apuestan que era don Luis, el hombre enmascarado, y otros que se trataba de don Juan. Comienzan a dar los cuartos de las ocho, entran varias personas a la hostería y al dar la última campanada, don Juan con antifaz llega a la mesa preparada; inmediatamente llega hasta allí don Luis también con antifaz.
Acto seguido, ambos recuentan los hechos motivados por su apuesta, es decir, quieren saber quién había malgastado más fortuna y conquistado a más mujeres. Como era de esperar Don Juan, el protagonista, sale victorioso. Don Luís hostigado por su derrota decide proponerle otra apuesta que  consistía en que Don Juan debía conquistar a la prometida de Don Luís, Doña Ana, y a Doña Inés, que es novicia y se halla en el convento; antes de que se efectuase la boda de Ana y Luis.
Don Juan pone en marcha su plan y le pide a Brígida, una beata del convento donde está Doña Inés e institutriz de esta, que le entregue a Doña Inés un libro con una carta dentro y a él una llave para poder entrar en el convento. Brígida cumple con gusto su petición. Después va a casa de Doña Ana para  hablar con Lucía, una criada, y le da unas doscientas doblas de oro si lo deja entrar en el castillo para poder encontrarse con Doña Ana.  Así pues, Don Juan acuerda con Brígida en estar a las nueve en el convento y con Lucía a las diez  en el castillo.  


Vídeo 2:



Este vídeo se corresponde al principio del tercer acto de la primera parte de la obra, esta escena se sitúa en el convento. Allí la abadesa va a comunicarle a Doña Inés  la decisión de su padre de que permanezca de por vida en el convento. La abadesa alaba su suerte, pues como no ha salido nunca de allí y no conoce el mundo exterior tampoco lo puede añorar y por tanto está libre de tentación. Doña Inés suspira y la abadesa piensa que es porque echa de menos a su institutriz, le dice que cuando regrese la enviará con ella  y la manda a dormir.
Al marchar la abadesa se dice Inés que no sabe qué tiene, pues las palabras de la abadesa que tantas otras veces la habían convencido, esta vez parecían vacías. Llega Brígida, entra y cierra la puerta aunque Inés le dice que es orden en el convento de que esté abierta. Brígida le explica que así podrán hablar mejor y le pregunta si ha mirado el libro que le trajo. Inés contesta que no tuvo tiempo pues llegó la abadesa y, emocionada, abre el libro y cae una carta de entre sus hojas. Inocente pregunta qué y de quién será aquel papel. “De quién va a ser, sino de Don Juan”, contesta la niñera. La novicia suspira y le cuenta a Brígida como no hace otra cosa que pensar en el caballero Tenorio. Ella le responde que eso parece amor, pero Inés lo niega y confiesa no atreverse a leer la carta. Animada por Brígida, por fin lee la carta de Don Juan, que la va atrapando más y más hasta hacerle tragar el anzuelo entero.
Cuando acaba, Brígida le dice que tal vez como las ánimas Don Juan pueda llegar hasta allí, si tiene la llave adecuada. En ese momento se oyen pasos en la escalera y aparece Don Juan. Doña Inés en vista de tal acontecimiento, atrapada ya en las redes del galán, no aguanta la emoción y se desmaya; entonces Don Juan decide llevársela a su palacio. Al rato aparece Don Gonzalo en el convento buscando a su hija, pero esta ya no está. Al entrar en sus aposentos ve la carta que le escribió Don Juan a su hija y se dirige al palacio, enfurecido.  


Vídeo 3:



Este vídeo se corresponde al final de la primera parte de la obra y la acción está situada en el palacio de Don Juan. Allí, se encuentra su dueño y Don Luís de Mejía, el cual viene a luchar contra Don Juan por haber seducido con engaños a su prometida haciéndose pasar por Don Luís. Llega ya Don Gonzalo y ambos mantienen un altercado con Don Juan y como consecuencia pierden la vida los dos  ofendidos.  Al instante, Cuitti avisa a Don Juan de por dónde puede escapar ya que los hombre que trajo consigo Don Gonzalo pretenden matarlo y este escapa por el rio huyendo de la ciudad.


Con el paso del tiempo, el solar del palacio se convirtió en un panteón por orden del Don Diego Tenorio, el padre de Don Juan. Este ordenó que todas aquellas personas a las que su hijo había ofendido se enterrarían ahí una vez falleciesen. Años después Don Juan regresó al palacio y vio lo que allí había. Ese hecho le pareció desacertado y piensa que él también tiene derecho a yacer allí.
Permaneció en el panteón durante un rato y allí se le apareció el espíritu de Doña Inés que le advertía de que había hecho un pacto con Dios y que si él iba al infierno, ella tendría que acompañarlo. Pero él renegó de tal acontecimiento y creyó que era un producto de su imaginación.  Por allí aparecen el capitán Avellaneda y  Centellas y les cuenta lo sucedido, pero estos se burlan de él. Después se van los tres  a una casa que acababa de comprar Don Juan en Sevilla. Mientras están sentados a la mesa, escuchan una llamada a la puerta de la casa que cada vez se acerca más. Cuando por fin se supo quien llamaba, los acompañantes de Don Juan cayeron inconscientes al ver la figura de Don Gonzalo a pesar de que había muerto. Este fue a advertirle a Don Juan que al día siguiente se iba a morir él también y que debía salvar su alma. Pero Don Juan tampoco creyó en lo ocurrido pensando que sus dos acompañantes eran los causantes de tal locura.


Vídeo 4:


Una vez se despiertan el capitán y su acompañante, Don Juan los acusa de su locura y estos ofendidos arremeten contra él. Mantienen una discusión que pronto se convierte en pelea de la que sale el protagonista muy mal parado. Una vez muerto Don Juan, aparece otra vez el espíritu de Don Gonzalo que le muestra a Don Juan como transcurre su propio entierro. Él arrepentido pide clemencia a Dios y cree en él para así salvar su propia alma y también la de su amada. 

Esta es la obra completa de los fragmentos que yo he escogido. Es la producción que hizo TVE de la obra de Zorrilla. 




miércoles, 4 de enero de 2012

SELECTIVIDAD, PRUEBA DE LENGUA CASTELLANA Y LITERATURA. CURSO 2011-2012

ORIENTACIÓNS DO GRUPO DE TRABALLO DA CIUG PARA A PREPARACIÓN DA PROBA DE LINGUA CASTELÁ E LITERATURA.
CURSO 2011-2012



Dada a experiencia destes anos na corrección da proba de selectividade, especificamos máis e renovamos as orientacións para os alumnos/as que preparan os exercicios do presente curso 2011-2012.


PRIMEIRA PARTE: (2,5 puntos)

1.- Explicar o significado de palabras (1 punto):
Pediranse cinco palabras ou expresións. Valorarase que indiquen o significado máis conveniente para o texto. Deberán demostrar que dominan a técnica de definición, é dicir, que saiban definir un substantivo como substantivo, un adverbio como adverbio etc. Ademais da definición, poderase pedir un sinónimo, un antónimo, etc.

2.a. - Resumir o contido do texto ou realizar un esquema (1.5 puntos)
Valorarase a capacidade de síntese. O resumo, aproximadamente, deberá ter unha extensión máxima dun terzo da do texto. Deberá incluír as ideas principais e secundarias e o alumno/a absterase de manifestar opinións ou valoracións. Así mesmo, deberán evitar expresións baldeiras, repetitivas ou citar nome do autor, do título do texto, lugar e data de publicación etc. Non incluirán información que non está no texto.

2.b.- Elaborar un esquema:
Deberá estar ordenado e xerarquizado, incluíndo ideas principais e secundarias.
Utilizaranse esquemas nominais e non oracionais para elaborar os diferentes epígrafes. A través da lectura tanto do esquema coma do resumo, alguén que non lese o texto debería poder saber de qué trata e cales son as súas ideas principais.



SEGUNDA PARTE: (2 puntos)


3.- Redacción dun comentario crítico sobre o CONTIDO ou TEMA ou TEMAS do texto.
O alumno/a deberá elaborar un texto argumentativo, ben organizado, redactado con corrección e adecuación.

Considerarase favorablemente que

1. Elabore o seu propio discurso.

2. Opine sobre as ideas fundamentais do texto e non inclúa nin afirmacións obvias nin frases baleiras de sentido.

3. Achegue ideas e argumente de forma persoal.

4. Poña en relación as ideas do texto con outras coas que poidan ter que ver e que non figuren nel.

5. Sexa capaz de detectar os criterios nos que se basea o autor/a para defender o que di.

6. Sexa capaz de engadir exemplos, argumentar e contraargumentar e chegar a conclusións.

7. As ideas estean ordenadas e utilice un rexistro formal (léxico adecuado, conectores textuais, corrección formal e ortográfica etc.).


Considerarase desfavorablemente que:

  • Se limite a resumir ou repetir o texto.
  • Que non se entendese o texto.
  • Que se digan ideas obvias, se utilicen frases ocas, rodeos insubstanciais, rexistros coloquiais (o ti impersoal, por exemplo), se cometan faltas de expresión e ortográficas etc.

Malia o anterior, o alumno/a poderá iniciar o seu comentario cunha formulación sintética da tese do autor (máximo tres liñas) para, a continuación, iniciar a parte máis persoal do exercicio.



TERCEIRA PARTE, REFLEXIÓN LINGÜÍSTICA: (1,5 puntos)


Este apartado constará de dúas opcións, unha máis teórica, de identificación e clasificación de unidades, elementos, funcións etc., e outra, máis práctica, de emprego destas.


As cuestións que poden aparecer son as seguintes:

Cuestións morfolóxicas:
Identificación de elementos de composición e derivación así como a súa utilización noutros contextos e explicación dos valores semánticos que achegan.
Coñecemento de TODAS as clases e subclases de palabras. De todas elas poderase pedir identificación e utilización.

Do pronome:
Ademais da identificación e uso, poderase preguntar polos elementos referenciais ou correferenciais textuais ou extratextuais dos pronomes.

Dos verbos:
Identificación e uso de formas verbais (incluídas formas non persoais e perífrases), así como dos seus valores semánticos textuais (presente con valor de pasado etc.).

Sintaxe
NON haberá análise sintáctica formal.
Aceptaranse as diferentes terminoloxías para denominar os fenómenos gramaticais (cláusula, oración subordinada, interordinada ou bipolar ou subordinada adverbial impropia etc.).
Poderase pedir a
  • identificación e/ou emprego de funcións que poidan desempeñar algunhas unidades (funcións de frase e funcións oracionais).
  • Identificación e/ou emprego de tipos de relación sintáctica.
  • Identificación e/ou emprego dos seguintes tipos de estruturas:
Coordinadas con e sen nexo.
Subordinadas substantivas de suxeito, de obxecto directo e de suplemento.
Subordinadas adxectivas.
Subordinadas adverbiais.
Interordinadas, chamadas tamén bipolares ou oracións compostas adversativas, condicionais, causais, comparativas, finais e consecutivas e os seus tipos.
  • Identificación e/ou emprego de mecanismos de cohesión de carácter lingüístico.

Léxico e semántica:
Identificación e/ou emprego de sinónimos, antónimos e palabras polisémicas.
Identificación e/ou uso de palabras homónimas.
Identificación e/ou emprego de palabras patrimoniais, cultismos, vulgarismos, préstamos, estranxeirismos...

Cuestións normativas e ortográficas
Poderán formularse cuestións nas que o alumno/a teña que corrixir errores de expresión ou desviacións da norma, tendo que xustificar o sentido da súa corrección.

Poderán formularse cuestións sobre o emprego no texto de determinados signos orto-tipográficos, como, por exemplo, qué indican uns puntos suspensivos, unha admiración, unha paréntese ou corchete etc.

NON figurarán outro tipo de cuestións que non se mencionaron, como os tipos de substantivos ou adxectivos, as preposicións propias e impropias, as variedades do español etc.



CUARTA PARTE: LITERATURA


As preguntas sobre literatura foron xa elaboradas e publicadas. Repetimos unha vez máis que as lecturas son recomendadas. Agora ben, recordamos unha serie de orientacións:

Preguntas sobre as obras:

1º  Irán redactadas de tal xeito que poidan contestar referíndose á obra lida inda que non sexa a recomendada (P.ex.: tema/s, recursos estilísticos, métrica e conexión co movemento literario ao que pertence o poemario que se lese).

2º  É moi IMPORTANTE que o alumnado nas súas respostas faga alusión concreta e con datos pertinentes (personaxes, situacións, episodios, características etc.) á obra. Debe demostrar que LEU a obra.

As preguntas serían as seguintes ou moi semellantes ás seguintes e incorporarán sempre a posibilidade de referirse á obra realmente lida no curso:

Sobre a Fundación:

1.Técnicas e recursos dramáticos na Fundación
2.Análise dos personaxes da Fundación
3.Argumento e temas fundamentais da Fundación
4.Lugar, tempo e acción en La Fundación

Sobre Plenilunio:

1. Explicar a construción dos personaxes en Plenilunio
2. Definir e explicar os principais temas de Plenilunio
3. Explicar as principais técnicas narrativas en Plenilunio
4. Explicar o tratamento do tempo e o espazo en Plenilunio
5. Explicar o punto de vista da narración de Plenilunio

Sobre o Aleph:

1. A técnica do conto no Aleph
2. O xénero fantástico no Aleph
3. Explicar os principais temas e características do universo borgiano do Aleph
4. Principais trazos formais que caracterizan o Aleph

Sobre La voz a ti debida:

1. Principais temas en La voz a ti debida. O tratamento do amor.
2. Principais trazos formais e métricos en La voz a ti debida (a linguaxe poética, imaxes características, métrica e ton etc.)



PREGUNTAS DE HISTORIA DA LITERATURA

Non se trata de reproducir unha lista de autores e obras senón de demostrar o coñecemento do movemento ou época literarios mediante as súas características fundamentais e a referencia aos seus autores máis destacados.

Unha pregunta seleccionada entre as seguintes (2 puntos):

1.- A literatura española no século XVIII. Características e principais autores.
2.- O Romanticismo. Características xerais e autores máis importantes.
3.- Realismo e Naturalismo. Características xerais, principais autores e obras.
4.- O Modernismo. Características xerais.
5.- A poesía de Machado e a de Juan Ramón Jiménez.
6.- O grupo poético do 27.
7.- A novela española anterior á guerra civil.
8.- O teatro español anterior á guerra civil.
9.- A poesía española posterior á guerra civil.
10.- A novela española posterior á guerra civil.
11.- O teatro español desde a guerra civil ata os nosos días.
12.- A narrativa hispanoamericana da segunda metade do século XX.


A Directora do Grupo de Traballo: Rosa María Pérez Rodríguez
O Subdirector do Grupo de Traballo: Joaquín Sueiro Justel

http://ciug.cesga.es

http://ciug.cesga.es/grupos/lcastelaorientacions.html

sábado, 30 de abril de 2011

HA MUERTO ERNESTO SÁBATO


Informe Semanal (rtve) - Muere Ernesto Sábato



30 abr 2011


El escritor argentino Ernesto Sábato ha muerto este sábado a los 99 años en su casa de las afueras de Buenos Aires, donde permanecía recluido desde hacía años a raíz de sus problemas de salud, según han informado allegados al autor. Sábato, quien fue el último superviviente de los escritores con mayúscula de la literatura argentina, estaba ya prácticamente ciego, lo que lo mantenía retirado en su residencia de Santos Lugares.






Me llamo Ernesto, porque cuando nací, el 24 de junio de 1911, día del nacimiento de san Juan Bautista, acababa de morir el otro Ernesto, al que, aun en su vejez, mi madre siguió llamando Ernestito, porque murió siendo una criatura. "Aquel niño no era para este mundo", decía. Creo que nunca la vi llorar -tan estoica y valiente fue a lo largo de su vida-, pero, seguramente, lo haya hecho a solas. Y tenía noventa años cuando mencionó, por última vez, con sus ojos humedecidos, al remoto Ernestito. Lo que prueba que los años, las desdichas, las desilusiones, lejos de facilitar el olvido, como se suele creer, tristemente lo refuerzan.

Extracto del libro de memorias Antes del fin (1999).





30/04/11

El fallecimiento se produjo en su casa de Santos Lugares. Notable autor y ensayista, escribió El túnel y Sobre héroes y tumbas, entre otras obras clave. Fue titular de la Conadep tras el regreso de la democracia. En 1984 había recibido el Premio Cervantes, el más importante de la literatura en español. (Texto extraído del periódico argentino CLARÍN)




LA NOTICIA EN CLARÍN



ARTÍCULO EN EL PAÍS



OTRO ARTÍCULO EN EL PAÍS



LA NOTICIA EN TWITTER


A continuación se inserta un texto firmado por Sábato en el que se centra en la figura de su compatriota y colega Jorge Luis Borges.



TRIBUNA: ERNESTO SÁBATO

Subyugante, orfebre de la lengua castellana

ERNESTO SÁBATO 16/06/1986

Borges fue uno de los más grandes escritores de nuestro tiempo y uno de los más subyugantes orfebres de la lengua castellana de toda su historia. Siento que no haya muerto en su tierra porque sus ácidas diatribas contra la Argentina son precisamente consecuencia de su pasión nacional, como le ha pasado a tantos españoles ilustres.

Porque Borges era argentino hasta la médula de sus huesos, a pesar de ese cosmopolitismo que ha hecho decir a tanta gente que era un escritor europeo. Probablemente era un artista europeizante, lo que también es peculiar de los argentinos. Paradójicamente, eso está probando que no era europeo, ya que los, europeos son simplemente europeos.

Muestra sutil

Como aquellos escritores rusos de la época zarista, y es el caso de Turgeniev, que fue acusado de occidentalista por los eslavófilos y que hoy advertimos que era tan ruso como el zar. La lengua de Borges es también una muestra sutil pero profunda de su argentinismo, una variedad del castellano que difiere en tantas cosas. Porque nosotros los españoles y los argentinos podemos repetir aquel enunciado casi hegeliano de Bernard Sham, a propósito de ingleses y americanos: una lengua común nos separa. Su influencia fue vasta y en particular todos los escritores argentinos, que vinimos después le debemos algo en mayor o menor medida.

EL PAÍS


Nota.- "Bernard Sham": Probablemente se trate de una errata , pues a quien se le atribuye esa idea es a Bernard Shaw









miércoles, 16 de febrero de 2011

EL ALEPH, de Jorge Luis Borges





http://isaiasgarde.myfil.es/get_file?path=/borges-jorge-luis-el-aleph-1.pdf




BORGES Y EL OTRO BORGES





BIOGRAFÍA DE BORGES




Borges en palabras de su viuda y amigos



Los dos reyes y los dos laberintos



Enma Zunz



La casa de Asterion



El Aleph








La espera (adaptación)




Un blog con información detallada referida a su biografía (con fotografías y audio de su voz) y a su obra (incluye textos originales)

ajedrezyborges.blogspot.com

lunes, 10 de enero de 2011

POEMA DE MIO CID

¿Quieres ver el manuscrito de Poema de mio Cid atribuido a Per Abbat?




Pues aquí tienes el enlace del instituto Cervantes Virtual para acceder a este tesoro custodiado en la Biblioteca Nacional, que está en Madrid pero pertenece al Ministerio de Cultura, es decir, es patrimonio del Reino de España. Si vas clicando en "ANTERIOR" / "SIGUIENTE", podrás ir revisando el documento página a página.

Presentación en pantallas con texto:


Recitado en castellano antiguo:


El comienzo de la película doblada en castellano:




Ficha técnica de la película:

Título: El Cid


Dirección: Anthony Mann

Dirección artística: Veniero Colasanti, John Moore

Producción: Samuel Bronston, Jaime Prades, Michael Waszynki

Guión: Fredric M. Frank, Philip Yordan, Ben Barzman

Música: Miklós Rózsa

Fotografía: Robert Krasker

Reparto: Charlton Heston, Sofia Loren, Raf Vallone, Geneviève Page, Herbert Lom, John Fraser, Gary Raymond, Tullio Carminati

País(es): Estados Unidos, Italia

Año: 1961

Género: Histórica

Duración: 182 min

jueves, 11 de noviembre de 2010

lunes, 18 de octubre de 2010

EDUARDO MENDOZA OBTIENE EL PREMIO PLANETA


En una entrtevista realizada al autor tras la publicación en 2008 de la novela El asombroso viaje de Pomponio Flato, Mendoza confesaba con cierta socarronería que a tales alturas de su vida deseaba hacerse millonario con aquel libro y, así, poderse pasear en coche de lujo por Barcelona. Pues bien, ahora ya es millonario -si lo consideramos en pesetas antiguas, claro-, gracias a su último libro Riña de gatos, Madrid 1936.
 







miércoles, 13 de octubre de 2010

MARIO VARGAS LLOSA HA SIDO DISTINGUIDO CON LA CONCESIÓN DEL PREMIO NOBEL DE LITERATURA



ASÍ LO HAN CONTADO EN LOS INFORMATIVOS DE RTVE

 



ASÍ LO COMUNICÓ LA ACADEMIA SUECA

 

Y ESTA HA SIDO LA REACCIÓN OFICIAL DE LA R. A. E.

 


UNO DE SUS LIBROS, LOS JEFES. LOS CACHORROS, ESTÁ PROPUESTO COMO LECTURA VOLUNTARIA PARA EL ALUMNADO DE PRIMERO DE BACHILLERATO.

SE LEE RÁPIDA Y FÁCILMENTE.

 ¿QUIÉN SE ANIMA?

viernes, 7 de mayo de 2010

LA VIDA ES SUEÑO, de Calderón de la Barca



Hace años, en RTVE existía un programa propio de producción teatral. Como en muchas ciudades y pueblos era impensable que una compañía representara obras de teatro -mucho menos teatro clásico- porque ni tan siquiera se contaba con las instalaciones adecuadas, la televisión (entonces solo existían LA 1 y LA 2, y no emitían en horario continuado) cumplía esta función cultural y además educativa. ¡Qué diferencia! En ciertos aspectos, la televisión ha perdido calidad de contenido aunque haya ganado una altísima calidad de resolución técnico-tecnológica.
El programa se denominaba ESTUDIO 1, porque las funciones de teatro se grababan en el estudio.
En otro blog nuestro, EL SUEÑO DE ALICIA, podéis encontrar la grabación de LA FUNDACIÓN, de Buero Vallejo.
Y sí, se nota que la grabación es antigua, en todo se nota. Pero la obra creada por Calderón fue estrenada con muchísimos menos recursos técnicos, ni siquiera existía la electricidad en el siglo XVII, ¿o no?
De todos modos, lo mejor es que leáis el texto original.

Estudio 1, de RTVE